Opmerkingen

IJsselstein in het verleden IJsselstein is in de Middeleeuwen ontstaan als een nederzetting bij een gelijknamig kasteel bij de Hollandse IJssel. De baronie IJsselstein, waar ook de dorpen Benschop en Noord-Polsbroek onder vielen, was lange tijd in handen van leden van de familie Van Amstel. Onder hen waren de vader en de broer van Gijsbrecht van Amstel die bekend is uit het toneelstuk van Vondel. Rond 1377 ging IJsselstein door een huwelijk over naar de familie Van Egmond. Zowel de Van Amstels als de Van Egmonds waren betrokken bij de voortdurende machtsstrijd tussen de graven van Holland en de bisschoppen van Utrecht. IJsselstein werd bij regionale oorlogen tussen de Hollanders en de Utrechters een paar keer totaal verwoest. In 1551 trouwde een erfdochter uit de familie Van Egmond, Anna van Buren, met Willem van Oranje. Daardoor kwam IJsselstein in het bezit van het huis Oranje-Nassau. De Oranjes bleven de baronie IJsselstein besturen tot de vorming van de Bataafse Republiek in 1795. Hiernaast is IJsselstein afgebeeld op een plattegrond van de landmeter Jacob van Deventer uit omstreeks 1560. Het stadje had twee poorten: de IJsselpoort in het noordoosten en de Benschopperpoort in het zuidwesten. Op de uitstulping aan de noordwestkant lag het kasteel. De heren en vrouwen van IJsselstein lieten het bestuur grotendeels over aan hun vertegenwoordiger (de drost of drossaard), de schout en enkele andere vooraanstaande ingezetenen. De burgemeesters, schepenen en andere functionarissen, zoals kerk- en gasthuismeesters, werden op voordracht van de drost steeds voor een jaar benoemd door de landsheer of -vrouwe.